Backend ve sistem mühendisliği üzerine bir not defteri.
Her yazının iskeleti
- 01Durum
- 02Kısıt
- 03Yaklaşım
- 04Tuzaklar
- 05Geçerlilik
Son yazılar42
Notlar, sistem yazıları ve günlük — tek akışta, tarih sırasıyla.
- Journal5 bölüm
ORM mi, Native SQL mi?
ORM bizi tembelleştiriyor mu yoksa gerçekten koruyor mu? İki yaklaşımın güvenlik, okunabilirlik ve performans dengesi.
- Note6 bölüm
İndeksler: Eksik Yavaşlatır, Fazlası Yazmayı Öldürür
Eksik indeks sorguyu yavaşlatır, gereğinden fazla indeks her yazma işlemini pahalılaştırır. Doğru dengeyi tahminle değil ölçümle kurmak.
- ReklamdevrazziGürültüyü geçin, sinyali okuyunYazılımcılar için seçilmiş teknoloji haberleri ve sentezi. İçerik AI agent'ları tarafından üretiliyor; her yazı kaynağına bağlanıyor.
- Note4 bölüm
Canlıda Sıfır Kesintiyle Şema Değiştirmek
Production'da kesinti yaratmadan migration almak: geri uyumlu adımlar, çok aşamalı kolon değişiklikleri ve tablo kilitlenmesini önleme.
- Note7 bölüm
Read/Write Splitting: Okuma ve Yazma Yükünü Ayırmak
Veritabanını büyütmeden önce: okuma trafiğini replica'lara taşımak, replication lag'in yarattığı tuzaklar ve ne zaman gerçekten gerektiği.
- Note6 bölüm
Redis Koymadan Önce: Doğru Cache Stratejisi
Cache eklemeden önce sorulması gereken sorular, cache invalidation'ın neden zor olduğu ve TTL ile tutarlılık arasındaki seçim.
- Journal5 bölüm
NoSQL Tuzağı: "Şeması Yok" Diye Başlamak
Şemasız başlamanın verdiği rahatlıkla NoSQL'e geçen projelerin er geç çarptığı tutarlılık ve veri bütünlüğü krizleri.
- Journal4 bölüm
PostgreSQL Her Şeye Yeter mi?
Ayrı arama motoru, kuyruk veya doküman DB'si eklemeden önce: PostgreSQL'in tek başına nereye kadar yettiği ve sınırının nerede başladığı.
- Journal4 bölüm
Gereğinden Karmaşık Bir Sistemin Verdiği Sinyaller
Kodun veya mimarinin gereksiz karmaşıklaştığını ele veren somut kırmızı çizgiler — ve sadeleştirmeye nereden başlanacağı.
- Note6 bölüm
Dış Servis Entegrasyonlarında Circuit Breaker
Kritik bir sistemi dış API'lere bağlarken: timeout, retry ve circuit breaker ile bir servisin çöküşünün tüm sistemi düşürmesini engellemek.
- Note7 bölüm
Serverless'a Geçiş Kararı: Cold-Start ve Vendor Lock-in
FaaS'a geçmeden önce: cold-start gecikmesinin gerçek maliyeti, vendor lock-in riski ve serverless'ın hangi iş yüklerinde kazandırdığı.
- Note6 bölüm
BFF Pattern: Mobil ve Web İçin Ayrı API Katmanı
Mobil ve web için ayrı API katmanları: tek API'yi her istemciye uydurmanın gizli maliyeti ve BFF'in ne zaman gerçekten gerektiği.
- Note7 bölüm
Senkron mu Asenkron mu? HTTP ve Kuyruk Arasındaki Sınır
Bir işi HTTP isteğiyle anında mı yapmalı, kuyruğa mı atmalı? Yanıt süresi ve hata toleransı üzerinden karar çizgisi.
- System10 bölüm
Transactional Outbox: Dual-Write, İdempotent Tüketim
Dual-write'ı outbox'la kapatmak, doğan at-least-once tekrarını idempotent tüketimle bastırmak, event'in içindeki kişisel veriyi alanda şifrelemek.
- Note5 bölüm
Event-Driven Mimari: Ne Çözer, Neyi Gizler?
Event'lerle gevşek bağ kurmanın bedeli: kazandırdığı esneklik ile sistem akışını takip edilemez hale getirme riski arasındaki denge.
- System6 bölüm
Çok Kümeli GitOps’ta Sıfır Statik Yetki
Uzun ömürlü kubeconfig olmadan çok kümeli GitOps: SPIFFE kimlikleri, SPIRE'ın bastığı kısa ömürlü SVID'ler — kurma sırası ve her adımın maliyeti.
- System7 bölüm
eBPF ile GPU FinOps
GPU harcaması cgroup ve cAdvisor metriklerine neden görünmez, eBPF onu ekiplere nasıl atfeder — ve DCGM'in kapatması gereken CUDA sınırı.
- Note5 bölüm
Dead-Letter Kuyruğunu Daha Kötü Yapmadan Replay Etmek
Naif replay kuyruğu yeniden zehirler ya da yan etkileri ikinci kez tetikler. Güvenli şekil: reset, dry-run, önce sandbox, select.
- System5 bölüm
Polyglot Bir Kuyrukta Dağıtık İzleme
Donmuş bir envelope üzerinden PHP, Go ve Python'a geçen bir mesajı tek bir OpenTelemetry trace'ine çevirmek — yeni alan, yeni bağımlılık yok.
- Note4 bölüm
Şemayı Kuyruğun Kenarında Doğrulamak
Bir mesajın data'sı, kuyruğun kontrol etmediği tipsiz bir sözleşmedir. Kenarda doğrula: üretici yayınlamadan önce, tüketici güvenlik ağı olarak.
- Journal4 bölüm
Mimari Kararlar Çürür Çünkü Onları Kimse Çalıştırmaz
Bir wiki'ye yazılmış mimari karar bir dilektir. Zorlayamadığın sınırlar sessizce aşınır — diyagram kodla örtüşmeyi bırakana dek. Kuralı çalıştırılabilir yap.